Olieprijs 2026: wat kost de crisis uw huishouden?

Benzine: duurste in Europa

ANWB-gegevens tonen een gemiddelde Euro95-prijs van 2,09 EUR/liter begin maart 2026, tegenover 1,94 EUR in januari -- een stijging van 15 cent. Diesel kost gemiddeld 1,98 EUR/liter. Nederland heeft de hoogste benzineaccijns van de EU (0,867 EUR/liter) plus 21% btw. Samen zijn deze vaste belastingen goed voor circa 65% van de pompprijs.

Een gemiddelde Nederlandse automobilist rijdt circa 13.000 km per jaar. De huidige prijsstijging kost hem al zo'n 140 EUR extra per jaar. Buiten de Randstad is de auto het primaire vervoermiddel. Logistieke medewerkers in de Rotterdamse haven, agrariërs en bewoners van plattelandsgemeenten zijn bijzonder brandstofafhankelijk.

Gasverwarming: de kritieke kwetsbaarheid

Met 90% gasgestookte woningen heeft Nederland de hoogste gasafhankelijkheid van West-Europa. Dit erfgoed van goedkoop Groningengas -- dat alternatieven decennialang ontmoedigde -- is nu een structurele last. De TTF-gasprijs (de Europese benchmark, fysiek gevestigd in Nederland) steeg van 35 EUR/MWh in januari naar meer dan 58 EUR/MWh begin maart 2026, een stijging van 66% in minder dan twee maanden.

Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt circa 1.500 m3 gas per jaar (ongeveer 16.500 kWh). Bij contractverlenging onder de huidige groothandelsprijzen wordt een meerbelasting van 280 tot 380 EUR per jaar geschat. Huishoudens met een variabel contract voelen dit direct; huishoudens met een lopend vast contract worden geconfronteerd bij de volgende verlenging.

Het Groningen-paradox

Nederland was decennialang een van Europa's grootste gasproducenten. Het reuzenGasveld Groningen maakte van Nederland een centrum van Europese gashandel -- vandaar dat de TTF-gasbenchmark fysiek in Nederland is gevestigd. Maar de geïnduceerde seismiciteit van de Groningenproductie veroorzaakte duizenden aardbevingen die woningen beschadigden en de overheid dwong de productie terug te brengen tot bijna nul in 2024.

Het resultaat: Nederland importeert nu vrijwel al zijn gas via pijpleidingen vanuit Noorwegen en via de Gate LNG-terminal in Rotterdam. De Hormuz-crisis heeft het wereldwijde LNG-aanbod verkrapt en de TTF-prijs -- die Nederland zelf hielp creeren -- op meerdere maandse hoogtepunten gebracht.

Wat u nu concreet kunt doen

Gascontract: Vergelijk aanbieders via Energievergelijker, Gaslicht of Pricewise. Als u een variabel tarief heeft, bent u direct blootgesteld aan TTF-schommelingen. Een vast tarief voor 1 a 2 jaar kan bescherming bieden tegen verdere gasprijsstijgingen. Let op: vaste tarieven zijn al gestegen om de huidige groothandelsprijzen te weerspiegelen.

Warmtepomp: De ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie) biedt 1.500 tot 4.000 EUR voor warmtepompinstallatie. Een hybride warmtepomp die de gasketel aanvult is een goedkopere tussenstap. Bij de huidige gasprijzen verbetert de terugverdientijd aanzienlijk.

Isolatie: De Nederlandse woningvoorraad is ouder dan het Europese gemiddelde. Spouwmuurisolatie en dakisolatie reduceren het gasverbruik met 20 tot 40%. Het Nationaal Isolatieprogramma biedt subsidies voor lage-inkomenshuishoudens. De Energiebespaarlening maakt isolatiefinanciering toegankelijk voor eigenaren.

Fietsen: De fiets is al het meest gebruikte vervoermiddel voor korte ritten in Nederland. De e-bike maakt afstanden tot 15 km comfortabel zonder brandstofkosten en is een directe vervanging voor korte autoritten.

Veelgestelde vragen